.
مترجم:محمد سهامي
"همگام با دايناسورها"
اين پستاندار کوچک ، يک لاشخور است
که "دايدلفودون" نام دارد و يک جانور کيسه‌دار است
و در دزدي از آشيانه‌هاي رهاشده دايناسورها تخصص دارد
امروز عصر او مي‌توانست خوش‌شانس باشد
ولي متاسفانه بوي آشيانه حس خطر او را کور کرده است
قسمت ششم "انقراض يک سلسله"
مونتانا زمان: 6550000 سال قبل
اواخر دوره کرتاسه است
قاره‌ها بسيار شبيه شکل امروزي‌شان هستند
اما جابجايي قاره‌هاي زمين
باعث افزايش فعاليت‌هاي آتشفشاني در کل سياره شده است
فوران‌هاي انبوه که قرن‌ها ادامه داشته
و چشم‌اندازها را ويران نموده
و جو را پر از گازهاي سمي و خاکستر کرده است
اين دنياي ويران هنوز تحت سلطه دايناسورها است
حالا پس از گذشت 160 ميليون سال
آنها به پايان ‌حکومتشان نزديک مي‌شوند
زندگي روي زمين در حال خفه‌شدن با مرگ است
طي دو ميليون سال گذشته
دايناسورهاي شکارچي بسيار معروفي پديدار شده اند
تيرانوسوروس يک گوشتخوار 5 تني است که 13 متر طول دارد Tyrannosaurus
و به طور خاصي براي کشتن ديگر دايناسورهاي غول‌پيکر تکامل يافته است
اين يکي نر است
که بوي غذا او را به پاي اين آتشفشان کشانده است
بخاطر گرماي دروني زمين هم اکنون فصل بهار است
هوا پر از بخار غليظ گوگردي است
ولي اين يک بوي ديگري است
در اين دره کوچک بوي تعفن مرگ به مشام مي‌رسد
تيرانوسوروس ، نادانسته وارد تله‌اي طبيعي مي‌شود
دودکش‌هاي آتشفشاني، گاز سمي کربن منواکسيد را به ارمغان مي‌آورد
که باعث سنگيني هوا مي‌شود
و يک لايه خفقان‌آور در نزديکي زمين تشکيل مي‌دهد
شکارچي بزرگ روي اين لايه مي‌ايستد
و سرش را براي خوردن اجساد پايين مي‌آورد
او کم‌کم اثرات گاز را روي بدنش حس مي‌کند
اگر او زمين بخورد ديگر نخواهد توانست بلند شود
سرانجام اندازه بزرگش مشکل را حل مي‌کند
همزمان که جايزه خود را برمي‌دارد سر او لايه گاز را پاک مي‌کند
هنوز جزايري سرسبز ميان توده‌هاي گدازه وجود دارد
در آب و هواي گرم و مرطوب اواخر دوره کرتاسه
پوشش گياهي تغيير کرده
بجاي جنگل‌هاي مخروطي
درختان پهن‌برگ ، جنگل‌ها را پر کرده‌اند
در اثناي اين انقلاب آرام ميان گياهان
آنچه که قابل‌توجه بوده تکامل گل‌ها است
راز سربه‌مهر آنها در ارتباطشان با حشرات است
ارتباطشان در بعضي موارد بقدري نزديک است که بعضي گل‌ها فقط با حشرات، گرده‌افشاني مي‌کنند
و بعضي حشرات مانند پروانه‌ها فقط از گل‌ها تغذيه مي‌کنند
در ميان اين گياهان جديد ، پرندگان خودنمايي مي‌کنند
شکل صدايشان همانند گروه‌هاي آواز امروزي است
پس از ميليون‌ها سال تکامل
ارتباطات معني‌داري ميان بعضي گونه‌هاي مختلف دايناسور بوجود آمده
که تعادلي ظريف بين شکار و شکارچي پديد آورده ‌است
يک دايناسور که در دفاع از خود تخصصي خارق‌العاده دارد آنکيلوسوروس است
آنها براي ايستادگي در برابر حملات شکارچيان بزرگي همچون تيرانوسوروس تکامل يافته اند
با هفت تن وزن، آنکيلوسوروس بقدري مسلح است Ankylosaurus
که حتي پلک‌هاي چشمانشان نيز سخت است
اگر اينها کافي نباشد
يک گرز ترسناک در قسمت انتهايي دم خود دارند
متأسفانه، حتي اين موجودات بزرگ نيز هيچ گونه دفاعي
در برابر نيروهاي طبيعي که در حال خفه‌کردن دنياست ، ندارند
در نزديکي آشيانه تيرانوسوروس‌ها
معمولا بوسيله مادر، محافظت مي‌شود
ولي اين آشيانه‌اي متروک است
و يک دايدلفودون به درون آن نقب زده است
دايناسورها در برابر اين پستانداران بسيار آسيب‌پذير هستند
چون تخم‌هاي خود را روي زمين مي‌گذارند
ولي اندازه به آنها کمک مي‌کند
تخم تيرانوسوروس براي اين جانور کيسه‌دار يک چالش است
بزودي عصر پستانداران آغاز خواهد شد
و آنان به اندازه‌هاي بزرگي مي‌رسند
اما 10 کيلوگرم ، بزرگترين اندازه‌اي است که پستانداران در دوره کرتاسه به آن مي‌رسند
جنين تيرانوسوروس داخل تخم رهاشده به تازگي مرده است
بوي آن ، دايدلفودون ديگري را تحريک مي‌کند Didelphodon
بيشتر جنين‌هاي دايناسور نمي‌توانند در اين محيط آتشفشاني دوام بياورند
بخاطر آلودگي اسيدي
که مانع شکل‌گيري کامل پوسته تخم مي‌شود
مادر در حال صدا زدن جفتي جديد است
تيرانوسوروس‌ها قلمرو بزرگي به وسعت صدها کيلومتر مربع دارند
تلاش او براي جذب يک نر سرگردان است
او ممکن است هفته‌ها به صدا‌ زدن ادامه دهد
يکي از شکارهاي عمده تيرانوسوروس‌ها
اين توروسوروس‌هاي بزرگ هستند Torosaurus
در اواخر دوره کرتاسه گله‌هاي گياهخواران شاخدار بسيار رايج هستند
که باعث جذب بسياري از شکارچيان مي‌شود
فصل جفت‌گيري است ، و به منظور نمايش نرها تاج‌هاي خود را پر از خون مي‌کنند
که الگوهاي روشني ايجاد مي‌کند
اين نمايش‌ها به اجتناب از برخوردهاي فيزيکي کمک مي‌کند
با شاخ‌هايي به طول يک متر
جنگيدن به آساني مي‌تواند به زخم‌هاي بدي منجر شود
بهترين و روشن‌ترين شاخ ، تمام چيزي است که براي اثبات خود به آن نياز دارند
طبيعتا ، فقط نمايش ، کافي نيست
و نرها با نيرويي بي‌رحمانه با هم مي‌جنگند
براي اين توروسوروس پير اين نبرد گران تمام مي‌شود
او ديگر هيچوقت براي بدست‌آوردن جفت تلاش نخواهد کرد
صداي جفت‌خواهي تيرانوسوروس در سراشيبي آتشفشاني، بازتاب پيدا کرده
و به گوش مي‌رسد
تيرانوسوروس نر يک ترايسراتاپس جوان را کشته است Triceratops
اين کار براي رفع گرسنگي نيست
اين يک هديه است
تيرانوسوروس ماده ، بزرگتر و خشن‌تر از جانور نر است
و با اين غذا به او ابراز علاقه مي‌کند
تا حملات او را به خود متوقف کند
ماده از راه مي‌رسد
او(مؤنث) نگران است
سلاح اصلي تيرانوسوروس، دهانش است
بازوانش بسيار کوچک هستند و بنابراين مي‌تواند آرواره‌هاي بزرگي داشته باشد
و تعادل باقيمانده روي پاهايش است
اين آرواره‌ها مي‌توانند استخوان‌ها را شکسته
و 70 کيلوگرم گوشت را با يک گاز پاره کند
جانور نر ، فاصله‌اش را حفظ مي‌کند
بعدازظهر، آنها جفت‌گيري مي‌کنند
اين اولين جفت‌گيري است که
اين نر با يک ماده دارد زيرا ماده دريافت‌کننده است
اين ماده آماده ناديده‌گرفتن هر نر ديگري است که ممکن است ظاهر شود
بيرون از توده‌هاي گدازه، دسته‌اي از آناتوتايتان‌ها Anatotitan
در بين جزاير سبز ، سرگردان هستند
اين حيوانات از اعضاي خانواده‌ي هادروسورها هستند
رايج‌ترين گروه دايناسورها در اواخر دوره کرتاسه
ولي گونه آنها تکامل پيدا کرده
تا بدنبال غذا در مرداب‌هاي پست و سرسبز بگردد
نه در بيابان‌هاي خاکستر
سه روز گذشت
لاشه تريسراتوپس برهنه شده
تيرانوسوروس ماده در حال خسته‌شدن از جفت خود است
جانور نر بهتر مي‌داند که چه موقع بايد بماند
چيزي در حال پرواز بر فراز ساحل است
يک تِروسور بزرگ به نام کواتزل‌کواتلوس در حال شکار است Quetzalcoatlus
آنها اکنون کمياب هستند
در 20 ميليون سال گذشته اين خزندگان پرنده در حال کاهش بوده اند
و اکنون تنها اين هيولاي 13متري باقي مانده است
اينجا مکان خطرناکي براي ماندن است
يک کروکوديل يک‌تُني در درياچه زندگي مي‌کند
و به آساني مي‌تواند اين پرنده خوشمزه را به دهان مرگبارش بکشد
آنها در حال انقراض اند
آسمان‌هاي آينده به پرندگان تعلق خواهد داشت
که هم‌اکنون در اطرافش رشد مي‌کند
ماه‌ها گذشته
و تيرانوسوروس ماده آشيانه جديدي ساخته که در کف جنگل استتار شده است
مادر در حال مراقبت است
براي دو ماه کامل از پرورش تخم‌ها
او نه جايي خواهد رفت و نه حتي چيزي خواهد خورد
او مي‌داند که آشيانه‌اش همانند آهنربايي براي لاشخورهاست
مانند اين دروميوسور Dromaeosaur
قدم‌هاي محتاطانه او توسط تيرانوسوروس تحت نظر است
مادر بدقت بررسي مي‌کند که او چقدر نزديک است
همزمان با غروب آفتاب، تهديد ديگري براي رويارويي با مادر بيرون مي‌آيد
بخاطر کميابي غذا پستانداران در حال گستاخ‌ترشدن هستند
او بررسي مي‌کند تا ببيند سوراخي در آشيانه حفر نشده باشد
سپس براي شب‌زنده‌داري برمي‌گردد
هفته‌ها مي‌گذرد و در بالاي اين غروب آتشفشاني درخشان
نشانه‌ها حاکي از يک فاجعه طبيعي ويرانگر است
رگبار شهاب‌ها بيانگر رسيدن يک ستاره دنباله‌دار بزرگ است
که با زمين برخورد خواهد کرد
و در اين پايين دايناسورها بي‌خبرند
گله توروسوروس به غذاخوردن ادامه مي‌دهد
از ترس شکارچيان شب
جوان‌ترها براي محافظت به ميان بالغ‌هاي بزرگتر مي‌روند
هرچند با استفاده از تاريکي شب يک جفت دروميوسور ، سعي دارند تا آرامش گله را بر هم زده
و يکي از بچه‌ها را محاصره کنند
او در امان است
ولي شکارچيان طعم خون را چشيده و به اين راحتي‌ها منصرف نمي‌شوند
صبح نشان مي دهد که نتيجه نزاع ديشب چه بوده است
توروسوروس کوچک، نبردش را به شکارچيان باخت
براي گله اين يک ضايعه است
تعداد بسيار کمي بچه در اين محيط آلوده بدنيا مي‌آيند
دايدلفودون هم اکنون بر سر لاشه مي‌رسد
اين فرصت‌طلبان کوچک تنها حيواناتي هستند که در اينجا بدنبال غذا مي‌گردند
در اين منطقه، دايناسورها بخوبي با تغييرات بزرگ سازگار شده اند
ولي اکنون آنها با مجموعه‌اي از اتفاقاتي روبه‌رو مي‌شوند که سرنوشت آنها را رقم خواهدزد
پس از عبور از اين زمين‌هاي خاکستر
يک گروه از آناتوتايتان‌ها براي خوردن و آشاميدن در اطراف يک حوضچه راکد جمع مي‌شوند
نيروي زياد جويدن با دندان کندن اين گياهان را آسان مي‌کند
يکبارديگر ؛ شکارچيان اطراف آب را به مکاني خطرناک بدل مي‌کنند
گروه نيز احساس خطر کرده و شروع به بي‌قراري مي‌کنند
تيرانوسوروس مادر، روزه خود را مي‌شکند
و براي خونريزي برگشته است
اين کار براي رفع گرسنگي بچه‌هايش است
سه بچه‌تيرانوسوروس منتظرند
تنها بازماندگان از دوازده تخم
هر وقت صداي شکار را مي‌شنوند
براي غذاخوردن شروع به سر و صدا مي‌کنند
مادر يک تکه‌گوشت آناتوتايتان به آنها مي‌دهد
تنها چهار هفته عمر دارند و کمتر از يک متر قد
رقابت بين آنها شديد است
يکي از آنها توسط دوتاي ديگر رانده مي‌شود
آنها براي حداقل دو ماه ديگر تحت حمايت مادر باقي خواهند ماند
و پس از آن او آنها را ترک مي‌کند
و يا بدتر، آنها را بعنوان غذا مي‌بيند
متأسفانه، بچه طردشده زياد دوام نخواهد آورد
پس از چند روز ، مادر مي‌تواند زير آفتاب گرم بعدازظهر استراحت کند
هيچ اثري از بچه کوچکتر نيست
او ممکن است بدست خواهر يا برادر‌هاي خود کشته شده باشد
بطور فزاينده‌اي، اين جفت پرخاشگر، خوشحال اند که مي‌توانند از مادر خود دور شده
تا در محيط اطراف کاوش کنند
از زير بوته‌ها يک مار در حال تماشاست
اين خزنده به تازگي از يک خانواده مشابه مارمولک تکامل يافته است
آنها در شکار حيوانات خونگرم مانند پستانداران تخصص دارند
براي اين کار ، آنها از حفره‌هاي حسگر که روي پوزه‌شان است استفاده مي‌کنند
تا اثرات گرماي ديگر حيوانات را تشخيص دهند
مار از چيزي که مي‌بيند خوشش نمي‌آيد
بچه‌ها بازي مي‌کنند غافل از اينکه ، خطر بسيار به آنان نزديک است
مادر کاملا غافلگير مي‌شود
آنکليوسوروس مغز بسيار کوچکي درون جمجمه تقويت‌شده خودش دارد
پس هنگام مواجهه با خطر بطور خودکار و پرخاشگرانه واکنش نشان مي‌دهد
طبيعتا ،تيرانوسوروس بايد عقب‌نشيني کند
ولي بچه‌هايش را ترک نمي‌کند
ضربه باعث شکسته‌شدن استخوان ران مادر مي‌شود
و به اندام‌هاي داخلي آسيب مي‌زند
او با درد و لنگ لنگان ، از آنجا مي‌رود
همان شب، گروه آواز شامگاه
با زوزه‌هاي هيولاي در حال مرگ همراه مي‌شود
با فرارسيدن صبح پيکر بي‌جانش روي خاکسترها افتاده است
بچه‌ها منتظرانه کنار جسد عظيم‌الجثه مادرشان مي‌ايستند
ساعت‌ها مي‌گذرد و آنان همچنان منتظرند
ولي سرنوشت آنها رقم خواهد خورد
به همراه ديگر دايناسورهاي بزرگ کرتاسه
در 3000 کيلومتري جنوب اينجا يک ستاره دنباله‌دار بزرگ با زمين برخورد کرد
نور حاصل از برخورد در سکوت ديده مي‌شود
سپس امواج لرز‌ه‌اي از راه مي‌رسند
و پس از آن توفان گردوخاک از مقابل مي‌آيد
سرانجام، باراني از سنگ‌هاي گداخته از آسمان سياه شروع به باريدن مي‌کند
و اين پايان عصر دايناسورها است
برخورد شهاب‌سنگ در خليج مکزيک
بيش از 10 ميليارد برابر بمب هيروشيما انرژي داشت
که متعاقباً تغييرات آب‌و‌هوايي فاجعه‌بار را در پي داشت
حدود 65 درصد از موجودات از بين رفتند
ميليون‌ها سال طول کشيد تا زمين احيا شود
و پس از آن دايناسورهاي غول‌پيکر رفتند
و هرگز بازنخواهند گشت
جاي آنها را موجودات زيبا و قدرتمندي ديگر گرفت
ما اکنون مي‌دانيم گروه کوچکي از دايناسورها از انقراض جان بدر بردند
که امروز در اطراف ما هستند
پرندگان
مترجم:محمد سهامي